Historie Kedge

De geboorte van het Kedge Ankerpunt
De aandacht voor veilig werken op platte daken is in Nederland vanaf eind jaren negentig sterk toegenomen. Op zich ‘vreemd’ omdat de bestaande wet- en regelgeving al vanaf de invoering van de Arbowet in 1994 van kracht en sindsdien ook nauwelijks is veranderd. Het zijn vermoedelijk de grote rampen als in Volendam en Enschede en het ongeval in de Amercentrale die het besef van verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid enorm hebben vergroot. En dat geldt ook voor valbeveiliging bij het werken op platte daken.

Op zoek naar beter
Martin Mastenbroek, directeur van een dakbedekkingsbedrijf, loopt in die tijd rond met de vraag hoe valbeveiliging voor zijn medewerkers zo goed mogelijk is te realiseren. Daarnaast is hij vooral op zoek naar een manier om zijn mensen te beschermen tegen de gevaren van een val van een plat dak bij kleine, kortdurende werkzaamheden. Voor een kort verblijf op het dak worden in de praktijk immers zelden collectieve beschermende maatregelen getroffen zoals het plaatsen van hekwerken.

Tot op dat moment worden alle beschikbare oplossingen voor individuele valbescherming mechanisch bevestigd aan de dakconstructie. Dat betekent dat een gat gemaakt moet worden in de waterdichte laag, door de isolatielaag en dampremmende laag en soms zelfs door de gehele dakconstructie. Vervolgens moet het ankerpunt mechanisch vastgezet worden, bijvoorbeeld met tuimelankers of chemische ankers, om tot slot het geheel weer dampremmend te maken, te isoleren en waterdicht af te werken. Een moeizaam, tijdrovend en kostbaar karwei met bovendien nog een reële kans op lekkages ook. Dit laatste spreekt Martin Mastenbroek, dakdekker in hart en nieren, natuurlijk helemaal niet aan. Het moet eenvoudiger en misschien wel beter kunnen!

Hebbes!
Eind 2003 worden gedachten dan concreet. Tijdens het opnieuw aanschaffen van harnasgordels voor de dakdekkers ontstaat het idee een rugdeel (met oog) uit een harnasgordel te knippen en vast te zetten op een stuk bitumineuze dakbedekking, om vervolgens dit geheel vast te branden aan een bitumineus dak. Bij een lokale zeilmakerij wordt een deel van de harnasgordel en het stuk dakbedekking tot één geheel gemaakt. Na montage op een dak wordt het ankerpunt belast met een val van een gewicht van 100 kg over een afstand van ongeveer 2,5 meter. En wat blijkt? Het nieuwe ankerpunt en de bevestiging aan de dakconstructie kunnen de vrijkomende krachten moeiteloos weerstaan!

Een boeiende tijd van ontwikkelen en testen breekt aan. Omdat het nieuwe ankerpunt aan de dakbedekking wordt gebrand, blijkt een genaaide verbinding van het harnas met het stuk dakbedekking niet ideaal, Ook het naaien door bitumineuze dakbedekkingen bleek overigens een lastig karwei. Het gebruik van popnagels als alternatief bevestigingsmiddel leverde uiteindelijk ook niet het gewenste resultaat. Aan de koffietafel wordt een oplossing bedacht. Een stuk papier tussen twee omgekeerde koffieschoteltjes staat aan de basis van een nieuw ankerpunt: dakbedekking ingeklemd tussen twee metalen schotels. Nog geen twee weken later is het product nagenoeg uitontwikkeld tot wat het nu is. Naast een ankerpunt voor bitumineuze daken is op vergelijkbare wijze een oplossing voor PVC dakbedekkingen tot stand gekomen.

En we noemen hem …
Tijd voor een naam dus. Het nieuwe ankerpunt wordt omgedoopt tot ‘Kedge'. Kedge betekent letterlijk: 'a small anchor used, whenever a large one is not necessary'. Een innovatie op het gebied van valbeveiliging, die zich vooral kenmerkt door de kracht van de eenvoud. Want waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een van de eerste afnemers typeert de Kedge niet voor niets als: 'de paperclip opnieuw uitgevonden'.

Al in een vroeg stadium is duidelijk dat de Kedge het nodige teweeg zal brengen. Zo geven medewerkers van een testinstituut al direct het advies te zorgen voor voldoende productiecapaciteit én een legertje advocaten. De Kedge zal een groot succes worden en bestaande producenten van mechanisch te bevestigen ankerpunten zullen niet blij zijn met de komst van de unieke Kedge, zo is de verwachting.

De wereld op z´n kop
Beide voorspellingen blijken uit te komen. Al bij de introductie in april 2004 wordt de Kedge direct genomineerd voor de innovatieprijs van de BouwRai 2004. In de loop van dat jaar neemt de verkoop een ongekende vlucht en na de BouwBeurs van februari 2005 is de productie nauwelijks meer bij te benen. In augustus van datzelfde jaar laat de eerste leverancier van traditionele, mechanisch te bevestigen ankerpunten van zich horen via een kort geding. En al snel volgt ook een tweede rechtszaak: het Kedge Ankerpunt zou een onveilig product zijn. De rechtbank verklaart deze aantijgingen beide keren ongegrond, al betekent dat niet dat de juridische strijd daarmee ten einde is. De beginjaren van een revolutionaire ontwikkeling van een uniek en baanbrekend product gaat kennelijk niet over rozen …

En daar leer je van
De afgelopen twee jaar heeft Kedge Safety Systems een enorme expertise opgebouwd. Om te beginnen bij het uitgangspunt van de ontwikkeling van het Kedge Ankerpunt: de veiligheid van de eigen dakdekkers. Maar ook de fase die hierop volgde, het eindeloze testen van het Ankerpunt, is zeer waardevol geweest. Meten is immers weten en het zal dan ook niet verbazen dat Kedge Safety Systems inmiddels een eigen testinstallatie ontwikkeld heeft die menig Europees testinstituut doet watertanden. Tot slot hebben, gek genoeg, ook de juridische procedures bijgedragen aan het versneld opbouwen en uitbreiden van het kennisniveau. Deze kennis omvat niet alleen ankerpunten, maar ook het juiste gebruik van ankerpunten in het algemeen. Hoe meer wij ons verdiepen in deze materie hoe duidelijker bijvoorbeeld wordt dat vallen van een plat dak onnodig is en bovendien geen optie blijkt te zijn. Kennis die we overigens graag aan u beschikbaar stellen.

Een onderwerp dat onder andere door toedoen van Kedge Safety Systems momenteel hoog op de agenda staat, is de verbinding van het ankerpunt met de dakconstructie. Bestaande normen voor constructief bevestigde ankerpunten schenken geen aandacht aan de kwaliteit van die verbinding. De voorgeschreven testen hebben alleen betrekking op het ankerpunt zelf (at the point of sale) en niet op de verbinding met de ondergrond, iets wat veel onduidelijkheid creëert. De verbinding van het ankerpunt met de dakconstructie is immers evenzo belangrijk. Kedge Safety Systems ziet het als haar taak de veiligheid van ankerpunten in 'the end use condition' aan te tonen en in het algemeen naar een hoger niveau te brengen, bij voorkeur in heel Europa. Door deelname aan Nederlandse (NEN) en Europese (CEN) normcommissies, het geven van voorlichting op seminars en in publicaties dragen we graag een steentje bij.

Veiligheid, daar draait het om
Eén conclusie kunnen we vandaag de dag in ieder geval trekken: met het Kedge Ankerpunt heeft de markt de beschikking gekregen over een zeer innovatief product dat de veiligheid en beschikbaarheid van ankerpunten voor personen die werkzaam zijn op een plat dak sterk heeft verbeterd. En gezien het groot aantal Kedge Ankerpunten dat iedere dag weer wordt aangebracht op al die platte daken, delen velen die gedachte met ons!